De sfeer van een Napolitaanse kerststal en van een kerstlied uit de achttiende eeuw: we vinden ze ook in de teksten van Alfonso M. de Liguori (1696-1787), de stichter van de redemptoristen. Voor Epifanie schreef hij een barokke tekst, die zou kunnen hebben dienen als basis voor een barokke opera. Geheel een kind van zijn tijd, smokkelt hij motieven uit de antieke mythologie binnen. Proberen we de culturele grenzen te overstijgen en ons te verplaatsen in de leefwereld van het achttiende-eeuwse Napels. En brengen we ons voor de geest hoe de gelovigen letterlijk knielden bij de kerststal en de voeten van het kindje kusten.
“De arme Jezus werd geboren in een stal. Hij werd wel herkend door de engelen in de hemel, maar de mensen op aarde lieten hem in de steek. Hooguit enkele herders kwamen en herkenden hem. De verlosser echter wil reeds ermee beginnen, de genade van zijn Verlossing uit te delen aan ons – en daarom begint hij zich te openbaren aan heidenen die hem minder kenden. Daarom gelastte hij door middel van de ster de heilige Wijzen te verlichten, opdat zij zouden komen om hun Redder te erkennen en te aanbidden. Dit was de eerste en hoogste genade, aan ons gedaan, de roeping tot het geloof – waarop dan de roeping tot de genade volgt, waarvan de mensen verstoken waren.
Zie de Wijzen, die zich terstond op weg begeven. De ster begeleidt hen tot aan de grot waar het heilige kind ligt. Daar aangekomen, gaan ze naar binnen – en wat vinden zie? Ze vinden een arme jonge vrouw en een arm kind, met armoedige luiers en verstoken van zorg. Maar zie: zodra de heilige pelgrims de kleine grot betreden, voelen ze een vreugde als nooit tevoren. Ze voelen hoe hun hart wordt gekluisterd aan dat lieve kindje dat ze zien: dat stro, die armoede, dat gehuil van hun kleine Verlosser, o, wat een liefdespijlen, o wat een zalige vlammen worden er ontstoken in hun hart.
Het kind toont hun een vrolijk gezicht, en dit is het teken van de liefde waarmee hij de eerste gaven aanvaardt. Dan kijken de heilige Koningen naar Maria, die niet spreekt. Ze staat daar zwijgzaam, maar met een gelukzalig gezicht, waaruit de zoetheid van het paradijs ademt, ontvangt zij hen en bedankt zij hen voor hun komst en voor het feit dat zij als eersten van hun tijd haar zoon erkenden als hun vorst. Kijk hoe ook zij in stilte voor hem buigen, hem aanbidden en hem als hun God erkennen, terwijl zij zijn voeten kussen en hem hun geschenken aanbieden van goud, wierook en mirre.
Laten ook wij samen met de heilige Wijzen onze kleine koning Jezus aanbidden en hem heel ons hart aanbieden.”
A. M. de Liguori, Meditazioni per l’ottava dell’Epifania, Meditazione I. Dell’adorazione de’ Magi. Foto: www.josefshoehe.de.
In de rubriek Uitgesproken vind u een uitgebreide overweging over de Epifanie.
